Najstarszym i najpiękniejszym pomnikiem na katolickim cmentarzu w Radzyniu Podlaskim była strzelista, żeliwna kapliczka z figurką Madonny. Wieńczący ją ozdobny, neogotycki baldachim górował iglicą ponad grobami parafialnego cmentarza, niczym strażnik spokoju dusz zmarłych. Dla większości zabytek, ale dla wielu coś więcej – grób przodków – Karoliny z Niewęgłowskich (1817-1888) i Józefa Domańskiego (1803-1851).

Renowację pomnika można wesprzeć TUTAJ

Wykonany około 1888 roku pomnik typu architektonicznego, po wielu latach bycia ozdobą nekropolii radzyńskiej coraz mocniej ulegał korozji. Malowana powierzchnia metalu pokryła się warstwą osypujących się tlenków, puchnące w procesie utleniania elementy zaczęły rozpierać całość nagrobka, a dawniej gładkie płyty pękać. Pomnik wymaga pilnej renowacji!

Tego zadania podjęła się pracownia pana Ryszarda Walaska z Ryk. Wstępny koszt renowacji wykonanej zgodnie z zaleceniami Konserwatora Dzieł Sztuki pani mgr Zofii Kamińskiej to aż 28.500 złotych (!), który wzrośnie o koszt odtworzenia kamiennego postumentu. Taką kwotą nie dysponuje opiekunka parceli pani Anna Niewęgłowska z Paszk.

Ale od czego znani z serdeczności mieszkańcy Podlasia?! Od czego jest wielka rodzina?!

Według naszych szacunków po pięknej planecie Ziemi chodzi już ósme pokolenie potomków Józefa i Karoliny. W chwili otwarcia zrzutki naliczyliśmy 437 potomnych, a z tej liczby więcej niż połowę żyjących. Z pewnością nie jest to kompletne drzewo genealogiczne. W czasie, gdy kwota na zrzutce rośnie, wciąż dochodzą do nas informacje o kolejnych, nieznanych jeszcze dziedzicach Karoliny i Józefa.

Jeżeli wiesz lub podejrzewasz, że Józef i Karolina to Twoi przodkowie, że Twoje rodzinne korzenie sięgają Paszk Dużych – dawniej Wielkich, gdzie żyli i mieszkali Karolina i Józef – sypnij groszem! Jeżeli uda nam się zgromadzić całą kwotę, spotkamy się na odsłonięciu odnowionego pomnika pod koniec wiosny 2023 roku.

Jeżeli czujesz się obywatelem ziemi radzyńskiej i zależy Ci na zachowaniu pamiątek naszej wspólnej historii, też sięgnij do sakiewki! Serdecznie podziękujemy za każdy, nawet najmniejszy wkład.

Więcej ciekawostek dla dociekliwych...

Wśród potwierdzonych dotąd potomków Karoliny i Józefa pojawia się szereg nazwisk – sprawdź, czy nie ma na tej liście Twojego: Andruszkiewiczowie, Blicharzowie, Bobrowie, Bodziakowie, Cieklińscy, Cierkońscy, Czeczkowie, Dadejowie,Dąbrowscy, Domańscy, Franiakowie, Gąsiorowscy, Gontarczykowie, Gorgolowie, Jasińscy, Kaniowscy, Klimaszewscy, Klimczakowie, Kogutowie, Kołodziejczykowie, Korszniewiczowie, Koskowie, Kowalczukowie, Kowalczykowie, Kubinowie, Lardierowie, Leszczyńscy, Łebkowie, Łuczajowie, Niewęgłowscy, Motyczkowie, Okulscy, Opłatkowie, Paluchowie, Paskudzcy, Paszkowscy, Pawlosowie, Pergesowie, Piątkowie, Podkańscy, Ramotowscy, Rekenowie, Seulowie, Sieńscy, Skoczylasowie, Skowronowie, Szabłowscy, Szałańscy, Szczygielscy, Szwaderowie, Szynkarewiczowie, Tywoniukowie, Wiśniewscy, Wojnowie, Zabielscy, Zarębscy, Zasłonowie...

Pomnik został najprawdopodobniej ufundowany przez najstarszego z trzech synów Józefa i Karoliny – Józefa Grzegorza Domańskiego (1842-1928). Rotmistrz w Powstaniu Styczniowym, odznaczony za męstwo Virtuti Militari, później adwokat przysięgły.

Co ciekawe, niemal identyczny pomnik znajduje się na cmentarzu na Rossie w Wilnie. Jest to nagrobek Michała Chodorowskiego i zapewne wykonał go ten sam artysta.