POZNAJCIE

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 321)

2 grudnia 2003 roku w Domu Ludowym w Białej (gm. Radzyń Podlaski) swoje podwoje otworzyła Izba Regionalna – wyjątkowe miejsce, w którym czas jakby zatrzymał się w miejscu, a przeszłość ożywa na nowo w przedmiotach, wspomnieniach i opowieściach. Jej powstanie było odpowiedzią na potrzebę zachowania i ocalenia od zapomnienia tego, co stanowi fundament lokalnej tożsamości: gwary ludowej, dawnych obrzędów, pieśni, strojów, sprzętów, a także wspomnień o życiu i pracy pokoleń, które już odeszły.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 320)

W Paszkach Dużych (gm. Radzyń Podlaski), przy domu oznaczonym numerem 23, wznosi się kapliczka, od lat wpisana w krajobraz i duchowość tej wsi. To murowana budowla, datowana najpewniej na połowę XX wieku, stanowiąca piękny przykład wiejskiej pobożności i tradycji sakralnej.

Kapliczka stoi przy skrzyżowaniu z drogą prowadzącą do Paszk Małych. Ma formę smukłego słupa na planie kwadratu, zwieńczonego czterospadowym dachem krytym blachą. Na jego szczycie błyszczy niewielki metalowy krzyż, który niczym strażnik czuwa nad okolicą. Podstawa, wymurowana z czerwonej cegły klinkierowej, nadaje całości solidności i podkreśla kontrast barw.

Zapraszamy do fotograficznego spaceru ul. Rynek w Radzyniu Podlaskim...

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 319)

Przy wjeździe do miejscowości Główne od strony Jask (gm. Radzyń Podlaski), na skrzyżowaniu wiejskich dróg, wznosi się kapliczka – milczący świadek wiary i przywiązania mieszkańców do tradycji. Powstała w roku 2000, wpisując się w krajobraz z taką naturalnością, jakby stała tu od zawsze.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 318)

W Lipniakach (gm. Kąkolewnica), naprzeciwko posesji nr 26, wznosi się murowana kapliczka, której znaczenie daleko wykracza poza zwykły wymiar religijnego znaku przydrożnego. To miejsce, gdzie sacrum splata się z pamięcią historyczną i patriotyczną – upamiętnia 80. rocznicę śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego, a zarazem stanowi trwały pomnik lokalnej wspólnoty i jej więzi z historią Polski.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 317)

Na cmentarzu parafialnym w Radzyniu Podlaskim znajduje się skromny grób Haliny Rudnickiej – kobiety, której życie trwało zaledwie dwadzieścia dziewięć lat, a jednak odcisnęło trwały ślad w historii miasta. Wspólny nagrobek, w którym spoczywa razem ze swoim ojcem Kazimierzem, dyrektorem oddziału Siedleckiego Syndykatu Rolniczego w Radzyniu Podlaskim, nie wyróżnia się przepychem. Prostota kamienia, miejscami nadgryzionego przez czas, sama w sobie staje się wymowna – przypomina, że największą wartością jest nie forma, lecz pamięć o człowieku i jego dziele.

Halina Rudnicka urodziła się w 1896 roku. Była córką Kazimiery z Czarneckich i Kazimierza Rudnickiego. Wychowana w domu, gdzie troska o dobro wspólne miała szczególne znaczenie, już jako nastolatka odkryła, że jej powołaniem jest edukacja. Podczas I wojny światowej, gdy Polacy wciąż nie mieli pełnej swobody w nauczaniu, organizowała w Radzyniu nieformalne lekcje dla młodzieży na poziomie szkoły średniej.

Zapraszamy do fotograficznego spaceru ul. Władysława Reymonta w Radzyniu Podlaskim...

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 316)

W lesie na Poświątnym w Czemiernikach, wśród cichych sosen i młodych dębów, napotkamy czarny metalowy krzyż oraz pamiątkową tablicę. Niepozorne, a jednak dla okolicznych mieszkańców wyjątkowe. To właśnie tutaj, przez cztery długie lata wojennej zawieruchy, ukryty w ziemi spoczywał dzwon „Stanisław”, pochodzący z miejscowego kościoła pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 315)

W Polskowoli (gm. Kąkolewnica) znajduje się szczególne miejsce pamięci, związane z tragiczną historią proboszcza tej parafii – ks. Lucjana Niedzielaka. W nocy z 5 na 6 lutego 1947 roku młody kapłan został brutalnie zamordowany przez funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Dziś teren ten stanowi ważny punkt pamięci lokalnej społeczności, gdzie mieszkańcy i wierni oddają hołd kapłanowi, modląc się i składając kwiaty oraz znicze w miejscu jego męczeńskiej śmierci.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 314)

W sercu Domaszewnicy (gm. Ulan-Majorat), wtopiona w codzienny pejzaż wsi, w ogrodzeniu posesji oznaczonej numerem 34, kryje się niewielka, lecz wymowna kapliczka – niemy świadek wiary i historii, sięgający roku 1886.

Zapraszamy do fotograficznego spaceru ul. Mikołaja Reja w Radzyniu Podlaskim...

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 313)

W Ulanie-Majoracie, przy ruchliwej drodze krajowej nr 63, obok posesji oznaczonej numerem 77, od blisko stu lat stoi kapliczka z figurą Matki Bożej. Powstała w 1926 roku jako wotum mieszkańców, aby przypominać o modlitwie i ufności wobec Bożej Opatrzności. W 2000 roku poddano ją gruntownej renowacji, a pięć lat później wzbogacono o tablicę poświęconą Janowi Pawłowi II, wielkiemu papieżowi Polakowi.

Podstawę kapliczki tworzą cztery podesty, których górne partie pomalowane są na niebiesko – barwę kojarzoną z niebem i opieką Maryi. Od frontu, u podnóża cokołu, znajduje się niewielki schodek, na którym mieszkańcy i przejezdni składają kwiaty oraz zapalone znicze, świadectwo pamięci i czci. Na cokole umieszczono dwie tablice: większą z inskrypcją „MARYJO POWIERZAMY / NASZE RODZINY POD TWOJĄ / MACIERZYŃSKĄ OPIEKĘ / 1926 // RENOWACJA V 2000 r. ULAN M.” oraz mniejszą, czarną, z wizerunkiem i napisem: „JAN PAWEŁ II / 1920–2005”.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 312)

15 października 2024 roku na ścianie budynku Centrum Kulturalno-Integracyjnego w Czemiernikach odsłonięto tablicę poświęconą pamięci Żydów zamordowanych w czasie Akcji Reinhardt. Uroczystość odbyła się w ramach programu „Pamięć jest naszym obowiązkiem”, którego ideą było upamiętnienie 80. rocznicy jednej z najstraszliwszych operacji niemieckiej polityki eksterminacyjnej podczas II wojny światowej. W wyniku tej akcji, przeprowadzonej w latach 1942–1943 na terenie Generalnego Gubernatorstwa i Okręgu Białostockiego, życie straciło około 1,85 miliona Żydów, w ogromnej większości obywateli przedwojennej Polski. Projekt zakładał rozmieszczenie 124 tablic pamiątkowych w miejscowościach województwa lubelskiego, gdzie przed wojną funkcjonowały żydowskie społeczności unicestwione przez okupanta. Tablica w Czemiernikach otrzymała numer 41.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 311)

W sercu miejscowości Główne (gm. Radzyń Podlaski), tuż przy Domu Ludowym, nieopodal skrzyżowania dróg prowadzących do Gąsior, Lipniak i Płudów, wznosi się skromny, lecz wymowny symbol wiary – drewniany krzyż postawiony w Roku Wielkiego Jubileuszu 2000.

Zapraszamy do fotograficznego spaceru ulicą Zenona Przesmyckiego w Radzyniu Podlaskim...

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 310)

W miejscowości Bedlno (gm. Radzyń Podlaski) znajduje się krzyż, który upamiętnia 600-lecie powstania wsi. Krzyż wykonany jest z metalu i pomalowany na czarno, co nadaje mu wyrazisty, surowy charakter. Na jego środku umieszczona jest figura Jezusa Chrystusa w tradycyjnej pozie ukrzyżowania – ręce rozłożone, nogi skrzyżowane. Figura wyróżnia się jasnym, kremowym odcieniem, który mocno kontrastuje z ciemnym kolorem krzyża. Nad głową Jezusa widnieje tabliczka z napisem „INRI”.

Krzyż stoi na kwadratowej, utwardzonej podstawie z grafitowych płyt. Wokół podstawy, z trzech stron, umieszczono ogrodzenie z metalowej siatki, które wyznacza granicę miejsca pamięci. Na trzonie krzyża znajduje się tabliczka z napisem: BOŻE / BŁOGOSŁAW NAM // OFIARA MIESZKAŃCÓW / Z OKAZJI 600 LECIA / POWSTANIA WSI / BEDLNO // ROK 2024 /.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 309)

W miejscowości Biała (gm. Radzyń Podlaski), przy posesji oznaczonej numerem 5, wznosi się drewniany krzyż – cichy świadek wiary i rodzinnej tradycji. Został postawiony w 1997 roku przez Tadeusza Kierycha, jako znak zawierzenia Bogu i błogosławieństwa dla domu oraz całej okolicy.

Krzyż wykonany jest z drewna i osadzony na solidnym betonowym postumencie, wyłożonym płytkami. Na jego ramionach widnieje wymowny napis: „BOŻE BŁOGOSŁAW NAM”, który niczym modlitwa unosi się ku niebu. W centralnym miejscu, na skrzyżowaniu ramion, umieszczono metalową pasyjkę – Chrystus w cierpieniu i chwale spogląda na mijających go przechodniów. Nad pasyjką znajduje się niewielki metalowy daszek, chroniący święty znak przed deszczem i słońcem.

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 308)

Na cmentarzu parafialnym w Gąsiorach (gmina Ulan-Majorat) stoi kaplica, która od lat pełni rolę nie tylko miejsca modlitwy, ale także trwałego pomnika historii tej ziemi. Jej ściany kryją tablice, na których utrwalono nazwiska i losy mieszkańców parafii – ofiar wojny, bohaterów i osób, które w czasach próby wykazały się odwagą większą niż strach. Tablice zostały wmurowane z inicjatywy ks. Sylwestra Borkowskiego, proboszcza parafii w latach 1995–2009.

Zapraszamy do fotograficznego spaceru ul. Przemysłową w Radzyniu Podlaskim...

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 307)

Kanał Wieprz–Krzna to najdłuższy kanał wodny w Polsce, o długości 140 kilometrów, łączący rzeki Wieprz i Krznę w województwie lubelskim. Wybudowany w latach 1954–1961, był jedną z największych inwestycji melioracyjnych powojennej Polski, symbolem nowoczesności oraz obietnicą wyższych plonów na ziemiach Polesia. Projektantem przedsięwzięcia był inżynier Jan Kwapiszewski.