Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 345)
W Żeliźnie, w gminie Komarówka Podlaska, tuż przed posesją nr 13, przy wyjeździe w kierunku Kolembród, stoją dwa stare, drewniane krzyże. Dla jednych to zaledwie element wiejskiego krajobrazu, dla innych – milczący świadkowie ponad stu lat historii, wiary i lokalnej pamięci.
Większy z nich informuje wprost: ustawiony w 1905 roku, odnowiony w 1970. To właśnie on dominuje nad tym miejscem. Stoi po prawej stronie – masywny, surowy, wykonany z ciemnego, naturalnego drewna. Grube belki noszą wyraźne ślady czasu: spękania, wyeksponowane słoje i nierówności pozostawione przez deszcz, wiatr i słońce. Na skrzyżowaniu ramion umieszczono niewielką metalową figurkę Chrystusa.
To jednak napisy przyciągają uwagę najmocniej. Na poziomej belce wyryto słowa: „BARANEK / ZABITY”. Na pionowej, od góry: „OD ZAŁOŻENIA / ŚWIATA BYŁEM ZABITY A OTO JESTEM ŻYJĄCY NA WIEKI WIEKÓW”. To bezpośrednie nawiązania do Apokalipsy św. Jana – do obrazu Chrystusa jako „Baranka zabitego od założenia świata” (Ap 13,8) oraz słów: „Byłem umarły, a oto jestem żyjący na wieki wieków” (Ap 1,18). W drewnie wybrzmiewa więc teologia ofiary i zmartwychwstania – fundament chrześcijańskiej nadziei.
Zdobione zakończenia ramion nadają krzyżowi odświętny charakter, ale dolna część konstrukcji kryje jeszcze bardziej rozbudowane przesłanie. Wyryto tam słowa: „CHRYSTUS / UMIERAJĄC / ZBUDOWAŁ / KOŚCIÓŁ / NIESPOŻYTY / I NAS / OCHOTNYCH / WEŃ WŁĄCZA // RPTU / 1905 / MILLENNIUM / 1966 // DATA / WZNIESIENIA / 27 VII 1970/1 / SIMPLEX / SACERDOS / L.S.”
Napis podkreśla ideę Kościoła jako wspólnoty zbudowanej przez ofiarę Chrystusa. Wśród dat pojawia się rok 1905 – zapewne rok pierwotnego ustawienia krzyża – oraz 1966, czyli rok obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski. Ostatnia data, 27 lipca 1970 roku, wskazuje moment wzniesienia obecnej formy krzyża po renowacji.
Szczególną uwagę zwraca łacińskie określenie „simplex sacerdos”, oznaczające „prostego kapłana”. W prawie kanonicznym Kościoła katolickiego termin ten odnosi się do księdza ważnie wyświęconego, lecz posiadającego ograniczone uprawnienia – zazwyczaj bez tzw. facultates do głoszenia homilii czy spowiadania. Obok widnieją inicjały „L.S.” – najpewniej duchownego związanego z odnowieniem krzyża.
Po lewej stronie stoi drugi, mniejszy krzyż – wyraźnie pochylony, jakby ugięty pod ciężarem lat. Również drewniany, lecz bardziej zniszczony: cieńsze belki są silniej zwietrzałe i nierówne. Na szczycie pionowej belki widać niewielki metalowy krzyż, a zakończenia ramion – podobnie jak w większym – są zdobione. Między oboma krzyżami wystaje z ziemi niewielki drewniany klocek – najprawdopodobniej fragment pierwotnej konstrukcji sprzed renowacji, materialny ślad wcześniejszej formy tego miejsca.
Całość łączy prostotę wiejskiego pejzażu z głęboką symboliką. Naturalne drewno, ręcznie malowane i ryte litery oraz obecność kwiatów nadają miejscu osobisty, lokalny charakter. Nie ma tu monumentalności ani kamiennego patosu. Jest za to pamięć, trwanie i cicha modlitwa wpisana w krajobraz.
Komentarze obsługiwane przez CComment