Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 347)
W Żabikowie (gm. Radzyń Podlaski) historia nie ogranicza się do pałacu, parku i zabytkowych kapliczek. Trwa również w zabudowaniach gospodarczych, takich jak dawny spichlerz folwarczny zachowany w zachodniej części zespołu pałacowo-parkowego. Choć pierwotnie służył jako magazyn zbożowy, jego dzieje pokazują trwałość i elastyczność dobrze zaprojektowanej XIX-wiecznej architektury gospodarczej.
Spichlerz wzniesiono około połowy XIX wieku, w czasach gdy właścicielami Żabikowa byli Ośniałowscy, którzy nadali majątkowi jego ostateczny kształt. Budynek stanowił część zaplecza gospodarczego rezydencji, a pod koniec XIX wieku został rozbudowany, co świadczy o intensywnym funkcjonowaniu folwarku i rosnących potrzebach ekonomicznych.
Obiekt wymurowano z cegły i otynkowano, a jego front skierowano ku północnemu wschodowi. Wzniesiony na planie prostokąta, jest dwukondygnacyjny z użytkowym poddaszem. Pięcioosiową elewację ujęto w czytelne podziały ramowe, charakterystyczne dla architektury użytkowej tego okresu. Forma budynku jest oszczędna i podporządkowana funkcji, lecz starannie przemyślana. Nawet magazyn miał świadczyć o solidności i porządku, a tym samym o sprawnym zarządzaniu majątkiem.
Bryłę wieńczy niski dach dwuspadowy kryty blachą. Wyważone proporcje i brak dekoracji podkreślają praktyczny charakter obiektu. To architektura pozbawiona ambicji reprezentacyjnych, ale trwała i zaprojektowana z myślą o wieloletnim użytkowaniu. Mimo zmieniających się właścicieli i burzliwych losów Żabikowa spichlerz zachował niemal niezmienioną formę.
Przez dziesięciolecia przechowywano tu plony, a budynek stanowił kluczowy element ekonomicznego zaplecza folwarku. Paradoksalnie to właśnie takie solidne, użytkowe obiekty często lepiej znosiły próbę czasu niż reprezentacyjne pałace.
Po II wojnie światowej majątek przejęły spółdzielnie, a większość dawnych zabudowań folwarcznych uległa zniszczeniu. Spichlerz przetrwał i w 1992 roku został przekazany Szkole Podstawowej w Żabikowie, rozpoczynając kolejny etap swojej historii. Dziś, choć stoi pusty, pozostaje trwałym elementem krajobrazu i materialnym śladem XIX-wiecznego folwarku, przypominając, że historia Żabikowa wciąż jest obecna w przestrzeni wsi.
Komentarze obsługiwane przez CComment