POZNAJCIE

Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 363)

Przy ul. Powstania Styczniowego w Radzyniu Podlaskim powstało miejsce, które przyciąga uwagę przechodniów i skłania do chwili refleksji. Wkomponowana w ogrodzenie posesji nr 24A kapliczka z figurą Matki Bożej Gietrzwałdzkiej stała się nie tylko nowym elementem krajobrazu, ale również wyrazem wiary, wspólnoty i przywiązania mieszkańców do religijnej tradycji.

Kapliczka została ufundowana przez mieszkańców ul. Powstania Styczniowego i uroczyście poświęcona 28 maja 2026 roku. Aktu poświęcenia dokonał ks. kan. Edward Konarski, proboszcz parafii św. Anny w Radzyniu Podlaskim, podczas tradycyjnej procesji poświęcenia pól. Obrzęd ten, od wieków obecny w polskiej tradycji, jest wyrazem zawierzenia Bożej Opatrzności oraz modlitwy o błogosławieństwo dla pracy ludzkich rąk i plonów ziemi.

Nowa kapliczka wyróżnia się starannym wykonaniem i harmonijną formą. Wzniesiona została z czerwonej cegły klinkierowej na niskiej podmurówce i planie prostokąta. Składa się z dwóch kondygnacji rozdzielonych niewielkim gzymsem. Całość wieńczy wysoki, stromy dach dwuspadowy. Na jego szczycie umieszczono metalowy krzyż o prostej i nowoczesnej formie. W szczycie znajduje się niewielka tabliczka z datą „2026”, upamiętniającą rok powstania kapliczki.

Centralnym elementem kapliczki jest głęboka wnęka o ostrołukowym wykroju, przypominająca gotycką arkadę. Jej łuk ozdobiono dekoracyjnym układem cegieł ułożonych promieniście, co nadaje budowli elegancji i podkreśla jej sakralny charakter. W niszy znajduje się figura Matki Bożej Gietrzwałdzkiej – wierna kopia wizerunku czczonego w Gietrzwałdzie na Warmii.

Maryja została przedstawiona jako Niepokalanie Poczęta. Ubrana jest w długą białą suknię przepasaną złotym paskiem, na którą narzucony został błękitny płaszcz z ciemniejszym podbiciem. Złote wykończenia szaty i płaszcza podkreślają Jej królewską godność. Twarz Maryi emanuje spokojem i łagodnością, a delikatny uśmiech dodaje otuchy i nadziei. Rozłożone ręce skierowane ku wiernym wyrażają opiekę i błogosławieństwo. Nad głową widnieje aureola złożona z dwunastu gwiazd. Figura stoi na niebieskiej podstawie symbolizującej ziemię, depcze węża, obok którego widoczne są czerwone jabłko oraz liście klonu.

Na podstawie figury umieszczono napis „GIETRZWAŁD 1877” oraz trzy liście klonu, nawiązujące do drzewa, przy którym miały miejsce objawienia. Poniżej, na podstawie zobaczymy również napis „NIEPOKALANIE / POCZĘTA”. Z kolei na bokach można odczytać słowa: „NAJŚWIĘTSZA / PANNA MARYJA” oraz „Figura z objawień / w Gietrzwałdzie / 27 VI + 16 IX 1877 r.”.

Figura przypomina o wydarzeniach, które zajmują szczególne miejsce w historii polskiego Kościoła. Między 27 czerwca a 16 września 1877 roku w Gietrzwałdzie na Warmii, znajdującym się wówczas pod zaborem pruskim, trzynastoletnia Justyna Szafryńska i dwunastoletnia Barbara Samulowska miały doświadczać objawień Matki Bożej. Według ich relacji Maryja przemawiała do nich po polsku i zachęcała przede wszystkim do codziennego odmawiania różańca oraz wytrwania w wierze. W trudnym okresie zaborów przesłanie to stało się dla wielu Polaków źródłem nadziei i duchowego umocnienia. Objawienia gietrzwałdzkie pozostają do dziś jedynymi objawieniami maryjnymi na ziemiach polskich oficjalnie uznanymi przez Kościół katolicki.

Poniżej wnęki umieszczono tabliczkę z napisem: „KAPLICZKA / UFUNDOWANA PRZEZ MIESZKAŃCÓW / ULICY POWSTANIA STYCZNIOWEGO”. To właśnie ten napis najlepiej oddaje charakter miejsca, które powstało dzięki wspólnej inicjatywie lokalnej społeczności.

Kapliczka harmonijnie łączy tradycyjną polską formę przydrożnego miejsca kultu z nowoczesnym i niezwykle starannym wykonaniem. Kontrast czerwonej cegły z bielą wnęki oraz błękitno-białą kolorystyką figury sprawia, że wyróżnia się ona w przestrzeni ulicy. Dla jednych będzie miejscem codziennej modlitwy, dla innych punktem krótkiego zatrzymania w biegu dnia. Dla wszystkich pozostaje jednak czytelnym znakiem wiary i pamięci o wydarzeniach, które przed 150 laty połączyły niewielki warmiński Gietrzwałd z historią całego narodu.