Cudze chwalicie, swoje poznajcie... (cz. 245)
W Radzyniu Podlaskim, na budynku I Liceum Ogólnokształcącego przy ulicy Partyzantów 8, znajduje się tablica upamiętniająca Budzyń – niegdyś samodzielne miasto, które odegrało istotną rolę w historii tego regionu. Odsłonięcie tej tablicy miało miejsce 3 marca 2017 roku, kontynuując tradycję pamięci o Budzyniu, zapoczątkowaną w 1985 roku.
Pierwsza tablica w tym miejscu została odsłonięta 9 maja 1985 roku z inicjatywy Mieczysława Stagrowskiego i radzyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK). Niestety, podczas remontu elewacji szkoły na początku XXI wieku, oryginalna tablica zaginęła. Dzięki wspólnym wysiłkom PTTK oraz Stowarzyszenia Przyjaciół I LO, nowa tablica pojawiła się w tym samym miejscu w 2017 roku.
Tablica upamiętniająca Budzyń to metalowa płyta z wyciętym napisem, który przypomina o historii tego miejsca: Budzyń / ULICA NOSZĄCA OD 1946 / ROKU IMIĘ PARTYZANTÓW / BYŁA PRZED 500 LATY / WSIĄ SZLACHECKĄ / O NAZWIE BUDZYŃ / I WRAZ Z WSIĄ KRÓLEWSKĄ / KOZIRYNEK DAŁA / POCZĄTEK MIASTU RADZYŃ / PTTK 1985 // PTTK I SPILO / w Radzyniu Podlaskim / 03 marca 2017 r. /.
Przykład Radzynia Podlaskiego ilustruje złożoną historię własności królewskich i szlacheckich w okresie staropolskim. Na przełomie XV i XVI wieku, ród Kazanowskich, pochodzący z Mazowsza, starał się utworzyć wokół Koziegorynku (późniejszego Radzynia) kompleks własnych dóbr. W wyniku konfliktów interesów i procesów sądowych, Kazanowscy przeprowadzili lokację konkurencyjnego prywatnego miasta – Budzynia.
Budzyń, wzmiankowany jako wieś królewska w 1451 roku, otrzymał prawo miejskie w XVI wieku i po raz pierwszy występuje w tym charakterze w 1531 roku. W 1559 roku został określony jako „miasto nowe” w odróżnieniu od „starego” Koziegorynku. Jako samodzielne miasto notowany był jeszcze w latach 1564 i 1580. Jednak na przełomie XVI i XVII wieku Budzyń zaczął tracić swój charakter samodzielnego miasta i pełnić rolę przedmieścia przy Radzyniu. W 1661 roku Budzyń był już tylko wsią włączoną do Radzynia, a ostatni raz samodzielnie pojawił się w źródłach w 1721 roku.
Obecnie Budzyń jest częścią Radzynia Podlaskiego, leżącą na północ od zespołu pałacowo-parkowego, w okolicach ulicy Partyzantów. Choć w oficjalnych spisach nazwa ta nie jest już używana, tablica na budynku I Liceum Ogólnokształcącego przypomina o bogatej historii tego miejsca i jego znaczeniu dla rozwoju miasta. Dzięki staraniom lokalnych organizacji i stowarzyszeń, historia Budzynia nie została zapomniana.
Komentarze obsługiwane przez CComment